stelling van 01/10/2012 - Kelvin? What Kelvin?

Discussie in 'Stelling' gestart door MarcelK, 1 okt 2012.

View Users: View Users
  1. MarcelK

    MarcelK Erelid

    Lid geworden:
    27 sep 2009
    Berichten:
    15.084
    Locatie:
    Hoogeveen
    Het onderwerp voor deze stelling is aangedragen door JurgenD, hiervoor dank :)

    Kelvin? What Kelvin?

    Kelvin in de titel verwijst natuurlijk naar de kleuren lichgt die wij boven het aquarium hebben hangen. En ok�, een beetje ver gezocht, de gehele titel slaat op een album uit 1975 van de groep Supertramp; Crisis? What Crisis?

    [align] [​IMG][/align]

    Maar in deze barre economische tijden, door sommige mensen crisis genoemd, is het toch fijn om een aantal euries te besparen op de lampen boven je bak.


    Of je nu een lamp van Juwel, Arcadia, JBL, Sera, Dennerle, Philips, Sylvania of Osram boven je bak hebt hangen het maakt allemaal niet uit. Ook de kleur van het licht heeft geen of amper invloed. Het enige wat telt is dat er genoeg moet zijn.

    Daarom deze stelling:
    <hr>
    De lichtkleur van lampen is niet zo belangrijk; 4000, 6500, 8000,... Zolang je het maar mooi vindt. De planten groeien even goed.
    <hr>

    Immers kijken we naar het absorptiespectrum van chlorofyl (bladgroen) dan zien we twee pieken.

    [align] E0s-oaztLNJtztWo-hO2QdijNuqh6fov.png [/align]

    Dat we twee spectra zien komt doordat chlorofyl twee zijketens (de vormen a en b) kan hebben. En dat is juist goed, want zo kunnen planten hun energie halen uit twee gebieden van het spectrum. Alleen tussen ca. 500 en 600 nm absorbeert een plant niet veel licht. Dit licht reflecteert en laat dat nu juist groen zijn :)

    [align]<img src='http://www.pl.euhou.net/docupload/f...pectroscope/Spectra/VisibleLightSpectrum2.jpg' width='800'>[/align]

    Jullie mogen zelf op zoek naar welke kleuren licht een (aquarium)lamp uitzendt. Maar ik ben ervan overtuigt dat het niet veel uitmaakt en dat alle lampen qua spectrum wel voldoen. Dat er een bepaalde hoeveelheid licht (lumen) nodig is om je planten te laten groeien is een ander verhaal, maar daar gaat deze stelling niet over.

    Voor nu zijn jullie aan zet. Zoals altijd heb respect voor elkaar.
     
    Laatst bewerkt: 25 feb 2017
  2. Peter Hartman

    Peter Hartman

    Lid geworden:
    2 mei 2005
    Berichten:
    1.207
    Locatie:
    Den Haag
    Hoi Marcel,

    Ik heb hier een vraagje over en die heb ik al gesteld bij het subforum verlichting; Lampen met een lagere uitstraling aan Lumen zijn dus minder goed (of je hebt er meer van nodig). JBL-lampen stralen nl. minder lumen uit dan andere lampen (philips, dennerle,osram).

    gr Peter
     
  3. jacob van daalen

    jacob van daalen

    Lid geworden:
    9 dec 2011
    Berichten:
    203
    Locatie:
    almere
    Hoi Marcel,

    Leuke stelling van Jurgen. En zeker een uitdaging om op te reageren. In mijn optiek is lumen (hoeveelheid fotonen) inderdaad een belangrijk iets, maar moeten deze fotonen ook voldoen aan de voorwaarde bruikbaar te zijn... 100% potentieel beschikbaar x 40% bruikbaar = uiteindelijk hetzelfde als 40% potentieel beschikbaar x 100% bruikbaar.
    Om hetgeen gezegd anders uit te leggen: "Een bodybuilder heeft vooral eiwit nodig als voedingsbron om spieren aan te maken. Volgens de stelling is het voldoende om hem met regelmaat een volle tafel voeding toe te schuiven, ook al is er slechts een klein deel eiwit (zeg 10%). Dit is net zo effectief als een halve maaltijd met alleen de gezochte eiwitten".
    Ik durf zelfs het tegengestelde te beweren: Het is beter de bladgroenkorrels alleen te bestoken met fotonen die een rol spelen in het assimilatieproces. De overige zullen alleen schade geven (veroudering) en geen effect. Ik ben dus van mening dat spectrum en lichtkleur heel belangrijk is. Gr Jacob
     
  4. triple

    triple

    Lid geworden:
    9 nov 2009
    Berichten:
    3.362
    Locatie:
    moorslede
    Mmm,ik ga dit volgen volgens mijn is de kelvin-waarde maar weinig belangrijk.
    hier wordt veel de 3000 a 4000k lampen als ideaal naar plantengroei geadviseerd, maar dit komt volgens mijn zeer onnatuurlijk over (je krijgt dan bijna een Zuid-Amerika zonder turf toevoeging :D )

    als je kijk naar de natuurlijke kleurtemperatuur van een middagzon zit je vlug 5500K en met wat bewolking stijgt die Kelvin-waarde nog hoger
     
  5. AF-Beheer

    AF-Beheer Beheerder Beheer

    Lid geworden:
    22 apr 2003
    Berichten:
    11.019
    Al eens een 4000k met een 'paarse' lamp gecombineerd?
    Je zou versteld staan hoe fris de kleur is.
    En planten zijn er gek op.

    Men gebruikt altijd de zon met reden van een 6500k verlichting omdat die ook zo'n kleur heeft.
    Maar heeft de zon hetzelfde spectrum als een 865? Het zou me straf lijken.

    Planten gebruiken vooral licht in de rode en blauwe zone. Het lijkt me dan ook logisch om licht te cre�ren in diezelfde zone en liefst ook in de verhouding die planten verlangen.

    http://www.littlegreenhouse.com/guide3.shtml#cost
    Hier staat welke kleur wat doet met planten.

    Daarom heb ik lampen gezocht die specifiek die pieken accentueert.
    Mij heeft het alleszins geen windeieren gelegd.
    Sinds ik mijn verlichting aangepast heb(vroeger 2x6800k en 2x4200k) is mijn groei spectaculair verbeterd.
     
  6. Johnny Boy

    Johnny Boy

    Lid geworden:
    17 apr 2011
    Berichten:
    1.955
    Locatie:
    Rotterdam
    triple welke lampen gebruik jij dan ? ( kelvin waarden )
     
  7. N.Oldenzeel

    N.Oldenzeel

    Lid geworden:
    10 nov 2010
    Berichten:
    1.637
    Indien de planten tussen de 450 en 600 hun absorptie piek hadden laten zien, waren ze niet groen geweest maar paars of rood. Per slot de kleur die ze niet absorberen zien wij, ie dus groen. De gele plant gebruikt het geel niet, de blauwe plant het blauw niet, dus dat zien we dan.
    De aardappel onder de grond, zonder licht, groeit wit tot deze boven de grond komt en vervolgens groen wordt.

    Elke plantencel kan individueel alles dwz wortel, stam, blad of bloem worden. In elke cel kun je dus de kleuren terugvinden die door licht aangevoerd zijn. Groen aan de buitenkant (chlorofyl) en rood en geel binnen in (carotinen) die bijv. pas zichtbaar worden aan het eind vt seizoen als de plant zijn groene grondstoffen "terugtrekt" en er dus mooie herfstkleuren overblijven.

    Daarnaast gaat het alleen over het door ons zichtbare spectrum, en niet het totale lichtspectrum, hetgeen voor een plant wel relevant is.
    Te denken valt aan Infrarood of Ultraviolet zie tekening van wat wij als mens "slechts" zien.
    714319_0_82_kleurensprectrum_3_1_1_1.jpg

    Onderzoek WUR heeft aangetoond dat planten die ook het door ons niet zichtbare deel van licht onthouden wordt, minder goed groeien of nooit bloeien. Ongeacht de hoeveelheid "zichtbaar" licht die gevoerd wordt en verder is ook nog eens de temperatuur waaronder ze groeien relevant voor de respons op het licht.

    De plant doet overigens altijd aan fotosynthese bij elke lichtbron. Je zou nu verwachten dat een plant met weinig licht dus klein en onvolgroeid zou zijn. Maar planten met weinig licht in de natuur worden erg lang en slungelig met weinig zijtakken op weg naar licht, maar de fotosynthese is er niet minder om, sterker nog de plant verbruikt veel meer energie "op weg naar licht". Dus niet "minder" plant, maar een "andere vorm" dan de plant met veel licht, laag, breed en met veel blad.
    Omdat ruim 50% van het door ons zichtbare licht uit rood en verrood licht bestaat, zal de plant die dit deel onthouden wordt lang en stengelig worden, op zoek naar dat rode licht dat voor bladvorming (overleven) en bloei (voortplanting) kan zorgen. Relevant voor telers of kwekers uiteraard, omdat het een paar % verschil in opbrengst kan betekenen en per plant ook nog ns sterk verschillend is of per groeistadium van de plant.
    Om die reden zie je veel LED omdat je dan afhankelijk vd plantsoort en groeimoment de optimale kleur kunt toedienen. Maar ik denk dat het allemaal weinig zinvol is voor in een aquarium met veel verschillende planten in verschillende stadia, waar dan ook nog ns heel veel lichteffect snel verloren gaat door het water.
    Maar boeiend is het wel.

    Waar water de brandstof is, is licht de motor van een plant. Die motor moet rusten gedurende 12 uur per dag. Langer licht (ook zwak licht) is meer bladgroei en minder bloeien. Het nachtritme verstoren van een plant gebeurt overigens al heel snel (een paar minuten de lampen aan is al voldoende om de essentiele nacht aktiviteit uit te schakelen).
    844315_0_82_dag__nacht_plant.jpg

    Dit is een leuke animatie die duidelijker maakt.
    http://www.bioplek.org/animaties/fotosy ... model.html
     
  8. Inuz

    Inuz

    Lid geworden:
    21 sep 2007
    Berichten:
    10.003
    Locatie:
    Joure
    Goh ik heb hier niks over te zeggen, maar volg het even. Kan ik wat van leren :thumbs: bijna nul verstand van lampen, weet wel wat van lichtkleuren etc maar nooit helemaal goed in verdiept.
     
  9. Paddy.K.1966

    Paddy.K.1966

    Lid geworden:
    6 okt 2007
    Berichten:
    1.945
    Locatie:
    Oosterhout (N.Br.)
    Wat mij betreft: heel eerlijk gezegd niet zo'n heel interessante stelling.
    Sorry, de meeste vorigen vond ik wel degelijk een uitdaging, maar deze helaas niet .....

    Volgens mij doen wij aquarianen allemaal ons uiterste best om de kelvins van onze lampen bij onze vissen (en misschien ook planten) zo goed mogelijk te laten uitkomen.
    Maar met alle aantallen-Kelvin-lampen die we tot onze beschikking hebben, lukt dat nog steeds niet helemaal.

    Simpele samenvatting: wij begrijpen de precieze relatie tussen vissen, planten en lampen nog steeds niet.
    Wat mij betreft niet zo'n heel groot probleem. Als we weten, desnoods door uitproberen, welke lampen in ons eigen aquarium het beste resultaat geven, zouden we tevreden moeten zijn.
    En als we dat eenmaal weten, ook al snappen we niet precies waarom, zouden we gewoon genoeg moeten weten en ons er bij neerleggen dat we nou eenmaal niet in staat zijn het helemaal te begrijpen ....
     
  10. Peter_w

    Peter_w

    Lid geworden:
    22 jun 2009
    Berichten:
    3.730
    Locatie:
    Nijmegen
    Paddy, ik ben totaal niet met je eens, we hebben de afgelopen jaren keuze uit uitstekende lampen voor planten groei, want daar gaat deze stelling over. Voor vissen is het kleur niet van belang, die hebben vaak liever gedimd licht en of het nu meer rood of blauw bevat maakt ze niet zoveel uit, zijn toch kleurenblind, hebben geen kegeltjes in hun ogen om kleuren te zien.

    En ik en vele andere weten precies wat planten nodig hebben om optimaal te groeien. Weten vaan veel planten die gekweekt worden ook hun behoefte in de verschillende fases zoals groei en bloei, ook voedingstoffen weten kwekers perfect af te stemmen op de soort. Ik heb paar jaar in de kassen gewerkt, toen ik 2 jaar op de land en tuinbouwschool heb gezeten, en ik weet dat alles helemaal af te stemmen is op de soorten, bij kweker krijgen ze bijvoorbeeld vaak mooiere en vollere planten dan dat plant zelf voor elkaar krijgt in de natuur omdat alles helemaal aan te sturen is op de ideale waarde voor de plant, in het wild hebben ze vaak veel zwaarder en is niet alles 100% optimaal de hele tijd. En daarbij is hoe sneller de plant groei des te meer geld word er verdient, kwekers zijn dus heel actief bezig om plant zo optimaal te laten groeien, 1 dag eerder klaar is 1 dag meer winst.

    Er bestaan ook al jaren plasma lampen die zon zo goed als helemaal evenaren in spectrum. Dat zijn full spectrum lampen, met hoge effici�ntie van 90%. Helaas zijn de plasma lampen nog erg duur, maar zijn er al wel.

    EtLOrXNO-jnOGyoMU6TpGFb4Q-g_n1Jq.jpeg

    En planten doen het extreem goed onder dit soort lampen, je haalt de zon in huis. Binnen in de lamp is het ook zo heet als de zon, vandaar ook dat kelvin bijna overeenkomt met de zon. :)
    http://www.youtube.com/watch?v=B3OQ9fra7k4

    In zee aquaria worden ze al tijdje toegepast, die lopen verder voor. En sowieso begint Nederland heel er achter te lopen met neiwue ontwikkeling, Veel Nederlandse aquarianen houden heel erg vast aan oude technieken en opvattingen.

    Edit/
    Nog paar filmpjes van aquaria met plasma

    http://www.youtube.com/watch?v=TJkOhw7pxNw
    http://www.youtube.com/watch?v=-lRdO08eL70
    http://www.youtube.com/watch?v=pzrzV-9Jj-Y (wat een verschil in kleuren met Metal Halide, rechts is de plasma)
     
  11. AF-Beheer

    AF-Beheer Beheerder Beheer

    Lid geworden:
    22 apr 2003
    Berichten:
    11.019
    Een plasmalamp lijkt me ook moeilijker in te bouwen in een gesloten aquarium.
    Daarvoor lijkt tl toch makkelijker.
     
  12. N.Oldenzeel

    N.Oldenzeel

    Lid geworden:
    10 nov 2010
    Berichten:
    1.637
    @PeterW
    het is ook zinnig de reacties te lezen bij de youtubes.
    Bij de een zijn de lampen al weer weg , hij vond ze zelfs slechter dan LED of T5, bij andere reacties wordt verwezen dat het meer het menselijk oog bedient qua kleurenspectrum.
    En iemand roept iets over $ 1295,- per lamp.
    -
    Kan me dus de behoudende hollandse ;-) insteek goed voorstellen.
     
  13. Jones

    Jones

    Lid geworden:
    23 feb 2011
    Berichten:
    23.039
    Locatie:
    Zundert
    Dat is niet waar. Zo zien bijv. goudvissen net zo goed als mensen en zien veel vissen infrarood en uv-licht.
    Daarnaast hebben veel tropische vissen 4 kegeltjes (tetrachromatische visie, de mens heeft er maar 3), wat dus eigenlijk wil zeggen dat ze meer kleuren zien dan wij.
     
  14. AF-Beheer

    AF-Beheer Beheerder Beheer

    Lid geworden:
    22 apr 2003
    Berichten:
    11.019
    Even een duidelijke tekst:

    In alle studieboeken over plantkunde en plantenfysiologie is te lezen dat de stof die bladeren groen maakt, chlorofyl, twee absorptiemaxima heeft, ��n in het blauwe en ��n in
    het oranjerode gedeelte van het spectrum.
    Naar aanleiding daarvan ontstond de overtuiging dat planten voornamelijk blauw en rood licht nodig hebben om goed te kunnen groeien. Daarom kwamen de alom bekende en overal verkochte lampen op de markt met een sterk rood en blauw aandeel die in aquaria een onnatuurlijk aandoend roze licht verspreiden. Dit licht heeft het �voordeel� dat het nou juist de ongeliefde vrienden van alle aquarianen, de algen, fantastisch laat groeien, omdat het spectrum van dit soort lampen door algen bijzonder goed kan worden verwerkt. Men had daarbij over het hoofd gezien dat planten behalve chlorofyl nog andere pigmenten bezitten die in een complex pigmentsysteem samenwerken en in staat zijn licht met de gehele spectrale breedte voor hun groei te benutten. De afzonderlijke spectrale kleuren hebben daarbij niet alleen invloed op de fotosynthese, maar beheersen daarnaast nog veel meer factoren, bijvoorbeeld de groei in lengte- en breedterichting, de bladkleur en de grootte van de bladeren, om er enkele te noemen. De zogenoemde spectrumkromme voor planten van ELGERSMA, die is ontstaan uit experimenten met talrijke plantensoorten, laat heel mooi zien dat alle kleuren van het spectrum van zichtbaar licht een rol spelen bij de plantengroei. De spectrumkromme van planten komt ongeveer overeen met een kleurtemperatuur van 3500 -4000 K, wat bijna gelijk is aan de gemiddelde waarde van zonlicht in de loop van een etmaal. Na miljoenen jaren van evolutieve aanpassing aan het zonlicht zou je ook eigenlijk niets anders verwachten. De verlichting van een plantenaquarium moet de spectrumkromme van planten daarom zo goed mogelijk nabootsen, dat wil zeggen het gehele spectrum omvatten, en een kleurtemperatuur van ca. 3500 - 4000 K hebben. Licht met een hoog rood aandeel begunstigt de groei in de lengte, terwijl licht met naar verhouding meer blauw planten in de breedte laat groeien. Het centrale onderwerp van gesprek onder zwaar beproefde aquarianen zijn de meestal ongeliefde en zich sneller dan hun planten vermenigvuldigende algen in het aquarium. In de literatuur zijn talrijke adviezen te vinden over het inperken van ongewenste algen. Een vaak gehoorde aanbeveling is: zet het aquarium zo ver mogelijk weg van invallend daglicht. Wie veel met verschillend gekleurd licht experimenteert, moet helaas de ervaring opdoen dat planten geruime tijd nodig hebben om aan de nieuwe lichtkleur te wennen (sommige slagen er niet in en gaan dood). Terwijl de planten aan het nieuwe licht wennen en de groei stagneert, krijgen algen de overhand. Algen behoren weliswaar tot de �lage planten�, maar in principe is de fotosynthese hetzelfde als bij hogere planten en ze beschikken eveneens over extra pigmenten, zodat ze de gehele bandbreedte van het lichtspectrum kunnen benutten. De pigmentsystemen van algen zijn echter aanzienlijk eenvoudiger gestructureerd en kunnen zich daarom wezenlijk sneller aan de wisselende samenstelling van het licht aanpassen dan het complexe pigmentsysteem van hogere planten.
    Wanneer nu bijvoorbeeld daglicht in een aquarium valt, waarvan bepaalde kleuren in het spectrum ontbreken (zoals bijvoorbeeld in het geval van driebandenlampen, HQL), dan hebben de planten moeite om hun gecompliceerde pigmentsysteem aan het volledige spectrum van daglicht aan te passen. Algen kunnen dat veel vlugger en krijgen de overhand. Wanneer een aquarium daarentegen wordt verlicht met licht dat het volledige spectrum van daglicht heeft, kan het invallende daglicht zonder meer door de planten voor hun groei worden benut en hebben de algen het nakijken.
     
  15. TS
    TS
    MarcelK

    MarcelK Erelid

    Lid geworden:
    27 sep 2009
    Berichten:
    15.084
    Locatie:
    Hoogeveen
    Maar het is toch niet zo dat een lamp van 4000 K per difinitie een spectrum heeft wat globaal het zonlicht benaderd?

    Dat is juist het stukje informatie wat ik vaak mis op het forum. Het is vaak, "neem een 4000K lamp en je planten groeien als kool" ;)
     
  16. AF-Beheer

    AF-Beheer Beheerder Beheer

    Lid geworden:
    22 apr 2003
    Berichten:
    11.019
    Als enkele lamp is een 4000k lamp (philips 940) de lamp die het beste het spectrum van zonlicht benaderd.

    Maar 2x 830 en 1x 865 zouden dit wellicht nog beter doen.(en ideaal 2x930 en 1x965)
    De gemiddelde lichtkleur is vooral belangrijk.
    Met welke kleurencombinatie je die bereikt, is volgens mij van minder belang.
     
  17. --EasY--

    --EasY--

    Lid geworden:
    8 jun 2005
    Berichten:
    467
    Locatie:
    Krimpen aan den IJssel
    Ik weet het, al een wat oudere thread, maar toch even een reactie hier. Ik ben zeer lang aan het zoeken geweest naar dit fenomeen. Uiteindelijk leek het er inderdaad op dat je gewoon bergen licht moet hebben, de planten vissen er zelf wel uit wat ze kunnen gebruiken.

    Verder zie je overal de pieken in blauw en oranje/rood waar bladgroenkorrels optimaal absorberen. Maar wie zegt dat dat alles is wat een plant nodig heeft? Nog leuker: Alle dure aqua lampen die groei zouden bevorderen, zijn veelal gebaseerd op metingen rond ALGENgroei. Dat vond ik nog wel de leukste <img border="0" title="" alt="[Smile]" src="smilek.gif" />

    Uiteindelijk ben ik maar eens gaan testen op de simpele manier. Neem 4 bakjes, plant in elk een dwerg echinodorus, verlicht elke bak meet een andere lamp en fotografeer dagelijks de resultaten. De bijbehorende post kun je hier vinden:

    http://www.paluweb.nl/?p=147

    Uitkomst in een korte samenvatting:

    PL-lamp: werkt redelijk voor groei, ook algen groeien er redelijk op
    Halogeen: Planten groeien prima, algen helaas nog beter
    conventionele LEDs: licht is te gering voor een goede groei, al heb je nog zoveel LEDs.
    High-power LEDs: Dit was de verrassing. Perfecte groei van de planten, nauwelijks algen!

    Dit is geenszins een volledige meting; dan had ik deze 10x moeten herhalen. Maar toch een leuke indicatie: koud-witte highpower LEDs doen het heel erg goed voor de planten in deze test, terwijl de algen er juist niet op lijken te willen groeien. Dit was uiteindelijk de reden dat ik 50x 1W highpower LEDs heb gebruikt om mijn paludarium te verlichten.
     
  18. Paddy.K.1966

    Paddy.K.1966

    Lid geworden:
    6 okt 2007
    Berichten:
    1.945
    Locatie:
    Oosterhout (N.Br.)
    Zou het dan niet gewoon zo zijn dat "hoogontwikkelde systemen" als die van (water- of moeras-)planten een bepaald deel van het spectrum van de meest voorkomende aquariumlampen goed kunnen gebruiken, maar dat dit voor de meest voorkomende algen ook geldt?

    De meting waarbij planten wonderwel groeien en algen niet, is helaas niet herhaald.
    Aan de ene kant is dat jammer, want dan zou je een lamp kunnen ontwikkelen waarbij aquariumplanten goed groeien en algen niet. Maar dat is een situatie die in de natuur nauwelijks tot niet voorkomt. Aan de andere kant zou dat wellicht een onnatuurlijke situatie zijn.

    De misschien jammerlijke, maar toch daadwerkelijke, situatie waarin planten en algen dezelfde lichtbron als optimaal ervaren benadert de werkelijkheid dan toch uiteindelijk het meest.
    Dit kunnen we opvatten als een ingebakken nadeel ten opzichte van algen, maar we kunnen het ook positiever benaderen.


    De lichtomstandigheden waaroner zowel algen als planten goed groeien weten we dus.
    Het grote onderscheid tussen (hogere) planten en (lagere) algen zit hem in het feit de lagere algen een simpeler metabolisme hebben dat op de korte termijn een groot voordeel biedt, terwijl de hogere planten een ingewikkelder metabolisme hebben dat juist op de langere duur voordelig is.

    Oftewel: als we de wederzijds gunstige omstandigheden langer aanhouden, neemt het voordeel van planten ten opzichte van algen alleen maar toe. En ik weet niet precies hoe dit mechanisme werkt, maar elke toename van assimilerende planten werkt de ontwikkeling van andere assimilatoren in de hand.

    Kortom: lampen tussen 3500 en 4000 Kelvin helpen in eerste instantie zowel algen als planten, maar zijn uiteindelijk voor (hogere) planten gunstig.
     
  19. Rogerke45

    Rogerke45

    Lid geworden:
    24 dec 2012
    Berichten:
    331
    Veel gedoe in dit topic over kelvin en kleurtemperatuur. Ook ik heb in mijn jaren dat ik aquaria heb gekloot met lampen, nooit was het naar mijn zin. Ik ben nu 49 jaar en ben begonnen toen ik 16 was.
    Onlangs heb ik de ledbalken van Aqualantis ontdekt, de freshwater versie van 6800K. Heb er nu 2 boven mijn 70x70x70cm kubusaquarium hangen. Nog nooit heb ik zo'n geweldig licht gehad of gezien. Sprankelend helder natuurlijk licht, en het mooie is dat de planten het er ook nog eens perfect onder doen.

    Voor mij geen gezeur meer met tl's en de diverse kleuren, deze lampen erboven en je bent klaar. Je aquarium sprankeld en leeft ervan op.........nog nooit had zulk een goede plantengroei.